Gmina Trzebinia

Budowa geologiczna i różnorodność skał występujących w granicach gminy Trzebinia charakteryzuje się dużym urozmaiceniem i bogactwem. 

W omawianym rejonie można wyróżnić trzy piętra strukturalne, które budują różnorodne skały:

– młodopaleozoiczne (utwory dewonu i karbonu),
– permsko-mezozoiczne (utwory jury, triasu i permu),
– kenozoiczne.

Obszar gminy Trzebinia budują osady czwartorzędowe, kenoziczne, mezozoiczne i paleozoiczne. Najstarsze występujące tam skały pochodzą z górnego karbonu, a dokładnie z piętra westfalu (ok. 300 mln lat). Południowa część płyty, która buduje podłoże omawianego terenu pocięta jest serią uskoków przebiegających w kierunkach z NW na SE. Pomiędzy nimi obniżone warstwy skalne tworzą zapadlisko zwane Rowem Krzeszowickim oraz Nieckę Dulowską. Od ich południowej strony wzniesione skały tworzą zrąb Garbu Tenczyńskiego. Najmłodsze skały występują we wschodniej części gminy, a idąc w kierunku zachodnim kolejno odsłaniają się coraz to starsze utwory począwszy od jury przez trias i perm do karbonu (Aktualizacja Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Trzebinia na lata 2010– 2013, 2010 wraz z przeprowadzeniem oceny strategicznej oddziaływania programu ochrony środowiska).

Różnorodna budowa geologiczna dwóch obszaru gminy Trzebinia charakteryzuje się występowaniem zjawisk unikalnych w skali całej Europy. W południowej części gminy we wsi Bolęcin, znajduje się całkowicie nietypowy dla wapieni diploporowych wysoki na  ostaniec, zwany skałką triasową. Natomiast we wschodniej części gminy, w obrębie sołectwa Karniowice, są możliwe do zaobserwowania osady niezwykle rzadko spotykanego wapienia słodkowodnego, nazywanego martwicą karniowicką (http://www.trzebinia.pl/turysci/turystyka-i-rekreacja/125-turystyka-i-rekreacja/2740-informacje-dla-turystow, dostęp 8.05.2017 r.).

W poniższej tabeli wyróżniono interesujące obiekty geologiczne, znajdujące się na terenie Gminy Trzebinia.

 

  Tabela Obiekty geologiczne w gminie Trzebinia

Gmina	Miejscowość	Obiekt i jego opis
Trzebinia	Czyżówka	Cisowe Skały. Wspaniały przykład wychodnich wapieni triasowych. Tutaj Pagóry Myślachowickie opadają stromym progiem ku kotlinie Boru Biskupiego.
	Bolęcin	Ostaniec Triasowy – pomnik przyrody nieożywionej Jedyny ostaniec skalny w gminie Trzebinia.
	Karniowice	Martwica Karniowicka – pomnik przyrody nieożywionej To osadzony skrystalizowany wapień słodkowodny.
	Psary	Bialny Dół To wspaniały przykład gospodarki wydobywczej prowadzonej w pokładach wapieni triasowych.
	Myślachowice	Zlepieńce Myślachowickie Skała Zlepieńca posiada liczne wkładki z otoczaków wapienia dolokarbońskiego oraz skał wulkanicznych.
	Trzebinia	Kamieniołom „Balaton” To zalane wyrobisko wapienia jurajskiego o powierzchni 3 ha. W północnej i zachodniej części kamieniołomu, można odnaleźć bardzo ciekawe, skamieniałe okazy fauny i flory okresu jurajskiego.

  Źródło: D.Kozikowski na podst.:

  http://www.visit.powiat-chrzanowski.pl/atrakcje/trzebinia/geoturystyka.html (z dnia 8.05.2017 r.)